Begroting 2026

Intro
Ik was blad bij elkaar aan het harken op het gras in de tuin, het was een dikke plakkerige laag geworden. En ineens zag ik ‘em. We stonden alle twee stokstijf stil en keken elkaar aan. Ik en de egel. En niet zo’n klein schattig egeltje uit een prentenboek, maar een egel van het formaat schoothondje geen chiwawa, maar een pekinees. Ik zei: hé vriend jou heb ik nog niet eerder gezien, welkom in onze tuin. We keken elkaar nog een keer aan, en toen verdween hij of zij rustig tussen de struiken en de planten in de border.
Het was voor mij een bevestiging dat ik op de goede weg ben, met een tuin die wel onderhouden, maar niet aangeharkt is. Niet teveel doen, niet teveel willen, en de dieren en de planten die zich hier fijn bij voelen, zie je vanzelf wel verschijnen. Dat geldt ook voor de biodiversiteit als we het hebben over onze assets als waterschap.

Biodiversiteit
En daarom zijn we ook blij met het biodiversiteitsbeleid van HHNK. En met het feit dat we de biodiversiteit gaan meten. Meten is weten. Het kan in onze ogen altijd nog meer en beter, maar we zetten als HHNK belangrijke stappen en dat moeten we blijven doen. En daar we zullen als Partij voor de Dieren op blijven aandringen. Ook in 2026.
Meten is weten en dat geldt ook voor de muskusratbestrijding. Uit de cijfers blijkt dat bestrijding geen enkele zin heeft. Uit het verslag: In 2024 vingen muskusrattenvangers in totaal 65.811 muskusratten. Dit is een stijging van 29 procent ten opzichte van 2023. Het aantal beverratvangsten langs de grens in Nederland nam toe met 13 procent. In 2024 werden er 1.842 beverratten gevangen. En dan hebben we het nog niet over de ‘bijvangsten’ van zoogdieren, vogels, vissen en overige dieren. In 2024 zijn dat er in totaal 16.091, waarvan de meerderheid (8.874) ongewenst is. En ook die aantallen stijgen jaar na jaar. Waaronder zelfs 3 bevers, maar ook 648 snoeken, en 1.686 wilde eenden. Duizelingwekkende aantallen.

En dat is dus al jaren zo. Er is geen enkel zicht op het verdrijven van de muskusratten uit Nederland, maar er is wel sprake van enorm dierenleed. En of een dier nu gewenst of ongewenst is: de dieren lijden en worden voor niets gedood, blijkt ook nog eens.
De enige oplossing biedt de natuur zelf: laten we zorgen dat de natuurlijke vijanden van de muskusrat zoals de vos, bunzing, hermelijn, havik en bosuil weer een onderdeel worden van ons landschap. Meer natuur = meer biodiversiteit = minder problemen. Dat scheelt ons ook weer een hoop geld die € 2,7 miljoen die we hier nu aan besteden kunnen we beter gebruiken voor preventieve maatregelen.
En wat betreft de bevers: ook die kunnen voor overlast zorgen. Zijn ze al in ons gebied? Monitoren is in ieder geval belangrijk en alvast nadenken over het handelingperspectief ook. Uit studies blijkt dat problemen meestal zijn op te lossen via gerichte, vaak relatief eenvoudige preventieve maatregelen. Laten we dat ook doen en daar in 2026 werk van maken.

Landbouwportaal
En om dit positieve verhaal voort te zetten. We worden ook blij van het Landbouwportaal. De subsidies helpen boeren om allerlei duurzaamheids- en biodiversiteitsmaatregelen te nemen. En dat is ook hard nodig. Dat zelfs Sicco Mansholt tegen het einde van zijn leven besefte dat zijn beleid van intensivering van de landbouw desastreus was geweest voor het milieu, de bodemvruchtbaarheid en ook voor de voedselzekerheid zou toch alleszeggend moeten zijn. We kunnen zo niet door. Wanneer dringt dat door in de hele samenleving? Dus moeten de boeren worden geholpen om te schakelen naar meer natuur inclusieve en duurzame teeltmethodes en teelten. Want ook hier geldt: meten is weten.

We lezen op de website van het Landbouwportaal dat HHNK de regeling tijdelijk heeft stopgezet door de enorme vraag. En dat stopzetten is enorm jammer. Boeren willen wel verduurzamen, maar nu kunnen wij niet leveren en halen we onze duurzaamheids- en biodiversiteitsdoelen niet of minder snel dan zou kunnen. In de gezamenlijke Cie vergadering heeft de heer Beemsterboer aangegeven dat D&H heeft besloten over het nieuwe Landbouwportaal. Onduidelijk is wat voor bedrag op de begroting staat in 2026. Dat mag wat ons betreft een groeiend bedrag zijn in de komende jaren. En het moet snel ook. Snelheid is belangrijk voor het klimaat, voor ons welzijn, voor een betere toekomst voor onze kinderen.

KRW
En dan de KRW, die kan uiteraard niet ontbreken. Ook hierover zijn positieve dingen te zeggen: we zijn blij met de aanleg van vispassages en met alle maatregelen rond onze RWZI’s . Maar dat zijn we niet als het gaat om het terugdringen van chemische stoffen in het water. Maar dat gaat helaas niet: meten is niet altijd weten, blijkt uit dit dossier. En dan heb ik het uiteraard over Dinoterb en de valspositieven door mogelijke contaminatie in het laboratorium. We stoppen met het meten van deze stof omdat die niet te meten zou zijn, in ieder geval moeilijk te meten in sterk verdunde staat. Wat wij als waterschap moeten doen, kunnen we niet.
Want hoe snel nemen wij actie op verontrustende meetresultaten of binnenkomende meldingen? Zodat we snel de bron van vervuiling kunnen ontdekken en maatregelen kunnen nemen? Kunnen en willen we net als Hoogheemraadschap Delfland dit jaar deed direct actie kunnen ondernemen en ook nemen als hoge concentraties nitraat en pesticiden in een sloot worden ontdekt? Gaan we dan ook het vervuilde water wegpompen, de dader op sporen en zwaar beboeten? Hoe zit het met ons handhavingsbeleid? Zetten we daar voldoende op in en bijten we ook door? Daar lezen we maar weinig over in de begroting en dat stelt ons niet gerust. Een belangrijk speerpunt voor ons, ook in het komende jaar.

Veiligheid en Weerbaarheid
Ik sluit af. De voorgaande punten zullen u niet hebben verbaasd. Het zijn de speerpunten van de Partij voor de Dieren en die blijven we iedere vergadering benadrukken. Maar dat neemt niet weg dat wij ook de veiligheid van onze assets en alle dieren en mensen in ons gebied voorop stellen. We leven in turbulente en onzekere tijden. Van alle kanten komen er dreigingen op ons waterschap af. Laten we koers houden op alle goede dingen die we doen en zorgen dat we en veilig blijven achter onze dijken en weerbaar zijn als dat nodig is.